Schilder in Erp: grote houtoppervlakken in het buitengebied

Erp ligt aan de Aa, tussen Veghel, Gemert en Boekel, en is een kern van de gemeente Meierijstad. Het dorp heeft een compacte kern en een uitgestrekt buitengebied met boerderijen, schuren en vrijstaande woningen.

De langgevelboerderij

Het karakteristieke bouwtype van deze streek is de langgevelboerderij: woonhuis en bedrijfsgedeelte onder een doorlopend dak, met de gevel aan de lange zijde. Veel van die panden zijn inmiddels volledig woonhuis. Voor schilderwerk levert dat een specifieke opgave op.

Ten eerste is de gevellengte groot en is er relatief veel houtwerk: kozijnen, luiken, deeldeuren, windveren en soms houten gevelbekleding. Ten tweede staat een lange gevel vaak in zijn geheel op het zuidwesten, en vangt hij dus over de volle lengte de slagregen. En ten derde bevinden zich in het voormalige bedrijfsgedeelte vaak deuren en kozijnen die niet permanent worden verwarmd, waardoor het hout aan beide zijden vocht opneemt.

Lakverf of dekkende beits

Bij grote houtoppervlakken is deze keuze belangrijker dan bij een rijtjeswoning. Een lakverf geeft een strak, gesloten beeld en is goed reinigbaar, maar zodra hij ergens loslaat, moet dat deel volledig worden teruggebracht tot op het hout.

Een dekkende beits vormt een dunnere, minder gesloten laag. Hij bladdert minder en verweert geleidelijk, waardoor onderhoud neerkomt op reinigen, licht schuren en opnieuw doorschilderen. De kleur vervaagt sneller dan bij lakverf, en het beeld is matter. Op honderd vierkante meter houtwerk maakt dat verschil in de onderhoudskosten over twintig jaar al snel duizenden euro's.

Luiken en beweegbare delen

Luiken zijn het onderdeel dat de meeste aandacht vraagt. Ze staan aan twee zijden bloot, ze bewegen, en hun kopse kanten zuigen water op. Luiken die worden losgenomen en op de bok worden behandeld, gaan aanzienlijk langer mee dan luiken die ter plaatse worden overgeschilderd, omdat de onderkant en de kopse kanten dan werkelijk bereikbaar zijn.

Datzelfde geldt voor deeldeuren en staldeuren. Wie ze alleen aan de buitenzijde behandelt, laat de binnenzijde vocht opnemen, en het hout gaat daardoor werken tot de buitenlaag scheurt.

Bereikbaarheid in het buitengebied

Een praktische kostenpost die in de wijk niet bestaat, is de opstelling in het buitengebied. Een gevel langs een sloot, een erf met zachte ondergrond of een oprit die te smal is voor materieel: het bepaalt of er met een ladder, een rolsteiger, een steiger of een hoogwerker wordt gewerkt. Dat hoort apart in de offerte te staan.

Binnenwerk in oude boerderijen

In verbouwde boerderijen komen vaak muren voor die niet vlak zijn en die soms nog van massief metselwerk zijn. Daar is een strakke, dichte latex niet altijd de beste keuze: hij benadrukt elke oneffenheid en sluit de muur af. Een matte, meer dampopen afwerking oogt rustiger op een ongelijke wand en laat de muur ademen.

Verder is bij oude balklagen en houten plafonds van belang of het hout eerder is behandeld en waarmee. Een oude, in de vezel getrokken behandeling laat zich niet zomaar overschilderen; dat vraagt om een proefvlak voordat er een hele ruimte wordt gedaan.