Gevelafwerking: het eerlijke antwoord is vaak dat u het niet moet doen

Gevelafwerking is het onderdeel waar de meeste verkeerde beslissingen worden genomen, meestal na een verkoopgesprek aan de deur. Deze pagina zet op een rij wat elk product werkelijk doet en wanneer het zin heeft.

Eerst de diagnose

Er zijn drie totaal verschillende problemen die er van buiten hetzelfde uitzien. Vervuiling en algengroei is een cosmetisch probleem zonder bouwkundig gevolg. Doorslaand vocht is water dat via de buitenschil naar binnen dringt, meestal bij massieve muren of bij een dichtgeslibde spouw. Optrekkend vocht komt van onderen uit de fundering omhoog en heeft niets met de gevel te maken.

Alleen bij de tweede is een gevelbehandeling een mogelijk antwoord. Bij de eerste volstaat reinigen. Bij de derde is een gevelbehandeling zelfs schadelijk, omdat u dan het enige verdampingsvlak afsluit dat het opgetrokken vocht nog had.

Gevelreiniging

Reinigen verwijdert algen, mos, roet en atmosferische vervuiling. Op schoon metselwerk gebeurt dat bij voorkeur met lage druk en een reinigingsmiddel, niet met een hogedrukspuit op volle kracht: die spuit voegwerk uit en drijft water diep in de steen. Voor gevels waar het voegwerk plaatselijk zacht is geworden, is reinigen bovendien het moment om vast te stellen of er eerst gevoegd moet worden.

Richtprijs: zeven tot vijftien euro per vierkante meter, afhankelijk van de vervuilingsgraad, de methode en de hoogte. Het resultaat gaat afhankelijk van de ligging vijf tot tien jaar mee; noordgevels en beschaduwde gevels vergroenen sneller.

Impregneren

Een impregneermiddel dringt in de steen en maakt het oppervlak waterafstotend zonder de poriën te sluiten. De gevel blijft dus dampopen. Dat is het grote verschil met een coating, en het is de reden dat impregneren bij lichte vochtdoorslag vaak de betere keuze is. Het is onzichtbaar, het verandert het aanzien niet, en het is na acht tot vijftien jaar te herhalen.

De beperking: impregneren werkt alleen op een gezonde, gesloten gevel. Scheuren, open voegen en een lekkende dakrand worden er niet mee opgelost, die moeten eerst worden hersteld.

Gevelverf en gevelcoating

Gevelverf is een dekkende laag op de gevel. Ze verandert het aanzien volledig en is niet ongedaan te maken zonder ingrijpende behandeling. Een gevelcoating is een dikkere, elastische variant die scheuren kan overbruggen.

Wanneer is het verdedigbaar? Bij een gevel die al geschilderd was en waarvan de laag toe is aan vernieuwing. Bij aantoonbare vochtdoorslag door een poreuze steen, nadat de andere oorzaken zijn uitgesloten. En bij een gevel met veel cosmetische schade die anders vervangen zou moeten worden.

Wanneer niet? Op gezond, schoon metselwerk waar geen vochtprobleem is. Op een gevel waar het probleem in werkelijkheid optrekkend vocht of een lekkage is. En op oude, zachtgebakken steen die moet kunnen ademen. In die gevallen levert de coating een onherroepelijke verandering op, met een onderhoudscyclus van tien tot vijftien jaar die er voorheen niet was.

Wat er in Brabant speelt

Het overgrote deel van de woningvoorraad in deze regio dateert van na 1960 en heeft een spouwmuur met schoon metselwerk. Bij die woningen is doorslaand vocht zeldzaam; wat mensen als vocht zien, is meestal condens aan de binnenzijde of een lekkage bij de dakrand of het kozijn. Een gevelbehandeling lost daar niets van op.

Bij oudere panden in de dorpskernen en bij boerderijen in het buitengebied ligt dat anders. Daar komen massieve muren voor, en daar kan een dampopen behandeling wel op zijn plaats zijn. Ook dan geldt: eerst de oorzaak vaststellen, dan pas een middel kiezen.