Stucwerk: de laag die bepaalt hoe het schilderwerk eruitziet

Stucwerk krijgt aandacht op het moment dat het misgaat: een scheur die terugkomt, een wand die bij strijklicht golft, een sleuf die zichtbaar blijft. Deze pagina beschrijft wat er mogelijk is en welke keuzes daarbij horen.

De soorten werk

Wanden en plafonds glad afwerken. Op steenachtige ondergrond, gipsblokken of gipsplaat wordt een laag aangebracht die vlak, glad en klaar voor schilderwerk of behang is. Dit is het meest gevraagde werk bij een verbouwing of nieuwbouw.

Stucherstel. Plaatselijke beschadigingen, gaten na het verwijderen van een radiator of een kastwand, en scheuren. Bij herstel is de aansluiting op het bestaande werk de moeilijkheid: een reparatie die vlak is maar afsteekt qua structuur, blijft zichtbaar na het schilderen.

Sleuven dichtzetten. Na installatiewerk voor elektra of leidingen. Het knelpunt is de spanning tussen de vulling en de omliggende wand; zonder wapening komt een sleuf op termijn terug als een rechte lijn in de verf.

Uitvlakken. Bestaande wanden die golven of waar oud behang structuur heeft achtergelaten, worden met een dunne laag vlak gemaakt. Dat is aanzienlijk goedkoper dan volledig opnieuw stuken en meestal voldoende.

Scheuren: waar komen ze vandaan

Er zijn twee soorten en het verschil is beslissend. Een krimpscheur ontstaat in het stucwerk zelf tijdens het drogen, is haarfijn, loopt vaak grillig en beweegt niet meer. Die is met vullen en overschilderen definitief opgelost.

Een zettingsscheur of constructieve scheur komt uit beweging in de constructie, loopt vaak recht en volgt een naad tussen twee materialen of loopt diagonaal vanuit een hoek van een raam of deur. Die scheur beweegt met de seizoenen mee en komt terug door elke laag heen. Hij moet worden uitgehaald en met een flexibele reparatie of met wapeningsband worden hersteld, en bij aanhoudende beweging is bouwkundig advies nodig voordat er iets kosmetisch wordt gedaan.

Droogtijd, en waarom het misgaat

Nieuw stucwerk moet drogen voordat het geschilderd wordt. Afhankelijk van de laagdikte, de temperatuur en de ventilatie duurt dat twee tot zes weken. Te vroeg schilderen sluit het vocht in, en dat geeft binnen enkele maanden vlekken of loslatende verf.

Dit is verreweg de meest voorkomende fout in een verbouwingsplanning, omdat iedereen haast heeft om erin te kunnen. Ventileren en een lichte, constante temperatuur versnellen het proces meer dan hard stoken; hard stoken droogt alleen de bovenlaag en sluit het vocht daaronder juist in.

Richtprijzen

Spuitwerk op plafonds

Veel woningen uit de jaren zeventig en tachtig hebben plafonds met een gespoten structuur. Die kan blijven zitten en worden overgeschilderd, maar een grove structuur vraagt meer verf en meer tijd en blijft zichtbaar. Wie een vlak plafond wil, laat het spuitwerk afsteken en daarna glad afwerken. Dat is een aanzienlijke maar eenmalige investering die het beeld van een hele kamer verandert.

Bij plafonds in woningen van voor 1994 verdient het aanbeveling om vooraf te laten vaststellen of er asbesthoudend materiaal in verwerkt zit, zeker bij harde plaatmaterialen. Wordt dat vermoed, dan gebeurt er niets voordat dat is onderzocht.